90-lecie skansenu kurpiowskiego w Nowogrodzie

Pomniki Adama Chętnika i jego żon na 90-lecie skansenu kurpiowskiego

Pomnik etnografa Adama Chętnika i pomniki-ławeczki jego żon: Zofii i Jadwigi stanęły w sobotę na terenie obchodzącego 90-lecie istnienia skansenu kurpiowskiego w Nowogrodzie. Wszyscy troje byli zasłużeni dla ocalania i gromadzenia wiedzy o kulturze Kurpiów i działali na jej rzecz.

50. rocznica śmierci Adama Chętnika

Mija 50. rocznica śmierci Adama Chętnika, założyciela skansenu w Nowogrodzie. Wszystkie te okrągłe rocznice rodzina Adama Chętnika chciała uczcić właśnie poprzez budowę pomników w Nowogrodzie.

Jak powiedziała Danuta Chętnik, żona Jacka Chętnika – wnuka Adama, nie przez przypadek wybrano również datę uroczystości. Podkreśliła, że rodzina Chętników była bardzo związana z Kościołem katolickim, dlatego pomniki odsłonięto w dniu Święta Matki Bożej Fatimskiej, w 100. rocznicę objawień fatimskich, w ramach obchodów tej rocznicy.

Adam Chętnik (1885-1967) miał dwie żony. Pierwsza – Zofia z Klukowskich – zmarła w 1950 r. Z drugą, Jadwigą z Nowickich, ożenił się w 1955 r. Ona również kontynuowała dzieło męża, także – podobnie jak pierwsza – była kustoszem w Nowogrodzie.

– Obie miały bardzo duże znaczenie i wkład, jeśli chodzi o skansen. Pierwsza – Zofia z Klukowskich Chętnikowa budowała skansen, finansowała w części razem z dziadkiem (Adamem Chętnikiem), bo wykładali na to swoje własne pieniądze, później była kustoszem przez wiele lat – powiedziała Danuta Chętnik.

Dodała, że gdy nie było w Nowogrodzie Adama Chętnika (miał dwa wyroki śmierci), muzeum zajmowała się żona. – Postanowiliśmy przypomnieć postać tak dzielnej kobiety – bo należała również do Narodowych Sił Zbrojnych i uczyła języka polskiego – mówi Danuta Chętnik o Zofii z Klukowskich Chętnikowej.

Po jej śmierci Adam Chętnik ożenił się ponownie z Jadwigą z Nowickich. Jak mówi Danuta Chętnik – druga żona razem z mężem kontynuowała zapoczątkowane dzieło. – Też potem była kustoszem, po śmierci dziadka godnie go naśladowała – dodała.

Pomnik z aparatem fotograficznym i laseczką

Na pomniku Adam Chętnik jest pokazany tak, jak go pamiętali ludzie: z aparatem fotograficznym i laseczką. – Tak, jak był widziany przez Kurpiów, jak chodził po domach i zbierał różne rzeczy, fotografował – mówi Danuta Chętnik. W sąsiedztwie tego pomnika stanęły dwie ławeczki z postaciami żon etnografa.

Pomniki ufundowały władze Łomży i powiaty: łomżyński i ostrołęcki, przy wsparciu marszałka województwa podlaskiego. Uroczystości przygotowało wspólnie z wieloma instytucjami i parafią w Nowogrodzie Towarzystwo Ochrony Dziedzictwa Kurpiowszczyzny im. A. Chętnika.

Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie

Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie otwarto w czerwcu 1927 r. na prywatnej ziemi Adama Chętnika. Był wówczas Muzeum Kurpiowskim. Zbiory tej placówki – ok. 3 tys. eksponatów, stanowiła wtedy głównie prywatna kolekcja Adama Chętnika. W czasie II wojny światowej muzeum zostało niemal całkowicie zniszczone. Odbudowa rozpoczęła się w 1956 r. od rekonstrukcji zagrody kurpiowskiej. Ekspozycja była gotowa dwa lata później. Muzeum, które znajduje się na skarpie nad rzeką Narew przy ujściu Pisy sukcesywnie rozbudowywano.

Obecnie na ok. 3 ha terenów skansenu są 23 obiekty: chaty i obiekty gospodarcze z wyposażeniem, datowane od końca XVIII do połowy XX w. z terenu kurpiowskiej Puszczy Zielonej, ponadto barcie, kapliczki, studnie.

Kierownik skansenu Urszula Kuczyńska powiedziała, że teren jest wykorzystany w całości, nie ma już miejsca na dostawianie większych obiektów, dlatego muzeum stara się głównie gromadzić mniejsze eksponaty. Podkreśliła, że dla muzealników każdy, nawet najmniejszy eksponat jest cenny i powiększa kolekcję.

 

Źródło: PAP
Foto: Adam Dąbrowski

Related posts

Leave a Comment